16
ఎన్నికల హడావిడి
మేం మలేషియాలో ఉండగానే బ్రిటన్‌లో ఎన్నికలు ప్రకటించారు. దాంతో రాజకీయ వాతావరణమే మారిపోయింది. ప్రచార, సమాచార సాధనాలన్నీ రాజకీయచర్చల్ని ముమ్మరం చేశాయి. చర్చలు కేవలం ఎన్నికలఫలితాల గురించిన ఊహాగానాలు కావు. నిజానికి ఫలితాలు ఎలా ఉంటాయోనన్న ఆతృత ఎవ్వరికీ లేదు. దాదాపు పత్రికలన్నీ న్యూ లేబర్ పార్టీ నేత, రాజకీయాకాశంలో వినూత్నతార టోనీ బ్లెయిర్‌ని కొత్త ప్రధానమంత్రిగా తీర్మానించేసాయి. ఒక పత్రిక అయితే కొత్త ప్రధానమంత్రిగా టోనీ బ్లెయిర్ తాలూకు మొదటిఏడాది కార్యక్రమాన్ని తేదీలతో సహా నిర్ణయించి ప్రకటించేసింది. అందువల్ల ఎన్నికల్లో సస్పెన్స్ ఏమీలేదు. కానీ చర్చల ఉధృతి అంతా బ్రిటిష్ భవిష్యత్తు గురించే. రెండు ప్రధాన రాజకీయపక్షాలూ బ్రిటన్‌లోని రెండురకాల విశ్వాసాలకీ, వాదాలకీ వక్తలుగా ఎడతెగని చర్చకి నిరంతరం ఆజ్యంపోస్తున్నాయి. కాని రెండు వాదాలూ విన్పించలేని లోతైన అంశాలు, మౌలికమైన ప్రశ్నలు కూడా ఎన్నో ఉన్నాయి. బహుశా వాటికి సమాధానం పార్లమెంటరీవ్యవస్థకు అవతల వెతకవలసివుంటుంది. ఈ ఎరుక కూడా రెండుపక్షాలకూ ఉన్నట్లే ఉంటుంది. వాళ్ళ వాదాలు అతివాదాలుగా కన్పించకుండా వుండేందుకు ఇరువురూ ప్రయత్నిస్తున్నారు.
కన్సర్‌వేటివ్‌ల నాయకుడిగా జాన్ మేజర్ చిత్రమయిన పరిస్థితి. ఈ శతాబ్దంలోనే అత్యంత పిన్నవయసులో ప్రధానమంత్రి కాగలిగిన మేజర్ థాచర్‌ని మించిన విజయాలే సాధించాడు. మచ్చలేని వ్యక్తిత్వశీలి, సౌమ్యభాషి, వివేకవంతుడు, బ్రిటిష్ ఆర్థికవ్యవస్థని నిలబెట్టగలిగిన వాడు. కానీ ప్రజలు అతన్ని మరోసారి ప్రధానమంత్రిని చెయ్యడానికి ఇష్టపడటంలేదు. విజయసాధకుల్ని శిక్షించే ప్రజాస్వామ్యం బ్రిటన్‌ది. చర్చిల్, థాచర్ల తర్వాత ఈసారి శిక్షపడటం మేజర్ వంతు. కానీ ఈ శిక్ష మేజర్‌కి కాదు, ఇది టోరీలందరికీ, వారి మనస్తత్వానికీ, వారి పార్టీకి శిక్ష. ఒకరకంగా ఇది బ్రిటిష్ ప్రజానీకం తమని తాము శిక్షించుకుంటున్నట్టు – ప్రగాఢమయిన అసంతృప్తి. భారత రాజకీయాల్లో ‘యాంటి ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ భావన’ అనీ ‘నెగిటివ్ ఓట్’ అని మనం వ్యవహరించేలాంటిది.
పదిహేడేళ్ళ కన్సర్‌వేటివ్ పాలన ఇంగ్లీషు ఆర్థికవ్యవస్థని బలపర్చడానికి చెయ్యగల కృషి అంతా చేసింది. కానీ మరేదో చెయ్యలేకపోయిందని బ్రిటిష్ పౌరుడు అసంతృప్తి పడుతున్నాడు. ఆ మరేదో అతనికి స్పష్టంగా తెలియదు. టోనీ బ్లెయిర్ మాటలు వింటుంటే ఆ మరేదో అతనికి తెలిసివుంటుందని అతను నమ్ముతున్నాడు. బహుశా అయిదేళ్ళో, పదేళ్ళో న్యూ లేబర్ ప్రభుత్వం కూడా గొప్ప కృషి చెయ్యవచ్చు. బహుశా ఇంతకన్నా బాగా పనిచెయ్యవచ్చు, కానీ అప్పుడుకూడా బ్రిటిష్ పౌరుడు అతన్ని శిక్షించకుండా మానడు. కానీ అస్పష్టమయిన ఈ అసంతృప్తిని బయటపెట్టడానికి బ్రిటిష్ ఓటరు వీలయినంత సైద్ధాంతికచర్చ చెయ్యాలని చూస్తాడు. ఆ చర్చ క్రికెట్ కామెంటరీలా ఒకవైపు రహస్యంగా మానసిక ఆతృతల్ని మేల్కొల్పుతూ, మరొకవైపు బహిరంగంగా చెప్పగలిగినంత సమాచారాన్ని చెప్తున్నట్లుగా ఉంటుంది. ఎన్నికలపైన ప్రత్యేక అనుబంధాన్ని ప్రచురించిన లండన్‌టైమ్స్ పత్రిక ‘చివరికి ఇదంతా విశ్వాసానికి సంబంధించిన వ్యవహారంగా తయారవుతుంది’ అనేసిందికూడా.
ఎన్నికలు ప్రధానంగా ఏడు అంశాలపైన చర్చని లేవనెత్తాయి: బ్రిటిష్ ఆర్థికవ్యవస్థ, విద్య, ఆరోగ్యం, సంక్షేమం, రాజ్యాంగం, శాంతిభద్రతలు, యూరోప్. వీటిని మరీ మూడు ముఖ్యమైన అంశాలకు కుదిస్తే – ఆర్థికవ్యవస్థ, యూరోప్, రాజ్యాంగం అని చెప్పవచ్చు. ఈ అంశాలన్నింటిపైనా కన్సర్‌వేటివ్‌లు, లేబర్, లిబరల్ డెమోక్రసీ పార్టీలు తమ విస్పష్టమైన అభిప్రాయాల్ని ప్రకటించాయి. వాటిని పోల్చి చూస్తే ప్రధానమయిన అంశాల్లో కొత్త లేబర్‌పార్టీ చేపట్టబోయే విప్లవాత్మకపంథా అంటూ ఏమీ కన్పించదు, ఒక్క యూరోప్ పట్ల వైఖరిని మినహాయిస్తే. బహుశా కన్సర్‌వేటివ్‌లు లేబర్ సూచిస్తున్న అనేక మార్పుల్ని అంగీకరించడానికి వెనుకాడరనుకుంటాను. అలాగే లేబర్ అధికారంలోకి వచ్చినా కన్సర్‌వేటివ్‌లకన్నా భిన్నమయిన ఆచరణని ఇవ్వగలదనీ అనుకోలేం.
10 డౌనింగ్ స్ట్రీట్‌లో టోనీ బ్లెయిర్ ప్రవేశిస్తే తన మోడల్‌గా ఎవర్ని అనుసరించగలరంటారు అని ఒక రాజకీయ కాలమిస్టు లండన్‌టైమ్స్ పత్రికలో ప్రశ్నించి అది క్లెమెంట్ అట్లీగాని, హెరాల్డ్ విల్సన్‌గానీ కాదనీ మార్గరెట్ థాచరే అని తేల్చి చెప్పాడు! ఎన్నికలు జరిగేటంతవరకూ లేబర్‌పార్టీలో కన్పించే ఐక్యత అధికారం చేపట్టగానే అంతర్గత కుమ్ములాటలుగా, పదవులకోసం వనరులకోసం పోటీగా మారుతుంది. కలహించుకునే మంత్రివర్గ సహచరులతో ప్రభుత్వాన్ని నడపవలసిన బాధ్యత ఈరోజు మేజర్ నిర్వహిస్తున్నట్లే రేపు బ్లెయిర్ కూడా నిర్వహించవలసి వుంటుంది. అటువంటి అస్థిర, బాధ్యతారహితమైన ట్రెజరీ బెంచీల్లో ఏ అధికారపక్ష నాయకుడికయినా థాచర్ ఆదర్శం కాక మరేమవుతుంది? ఈ అంశంలో బ్రిటిష్, భారత ప్రజాస్వామ్యాలమధ్య ఎంతో పోలికవుంది. ఇక్కడ రాజకీయపక్షాలు ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు చూపగలిగిన రెబెల్ నేచర్ పాలకపక్షంగా మారగానే అంతరించిపోవడమే కాకుండా పాలకపక్షాలకుండే అత్యంత హీనమైన లక్షణాలన్నీ ఒక్కొక్కటే బయటపడతాయి!
ప్రపంచాన్ని జాతులుగా, కులాలుగా, వర్గాలుగా విభజించి రాజకీయాల్ని నిర్వహించగల స్థితిలో ఇప్పుడు లేం. ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని స్పష్టంగా ప్రివిలేజ్డ్ అనీ, అండర్ ప్రివిలేజ్డ్ అనీ విభజించవలసి వుంటుంది. ఇందులో రాజ్యాధికారం నిస్సందేహంగా ప్రివిలేజ్డ్ సెక్టర్. అండర్ ప్రివిలేజ్డ్ సమూహాల, వర్గాలనుండి ఎవరు అధికారాన్ని చేపట్టినా అధికారం చేపట్టిన ఉత్తరక్షణంలోనే వారు ప్రివిలేజ్డ్ గా మారిపోతారు. ఇదొక చాలా గమ్మత్తైన పారడాక్స్. ఈ విషమప్రహేళిక ప్రకారం అండర్ ప్రివిలేజ్డ్ కి ఎన్నటికీ రాజ్యాధికారం సిద్ధించదు, లేదా ఒకవేళ సిద్ధించినా అది మరొక రూపంలో కొత్త ప్రివిలేజ్డ్ సెక్టర్‌గా మారిపోతుంది. ప్రజాస్వామ్యాల్లో ఈ పారడాక్స్ అమలులోకి వస్తున్న తీరు చాలా సంభ్రమాత్మకంగా ఉంటుంది. టోనీ బ్లెయిర్‌వంటి నాయకులు తమ ఇచ్ఛాశక్తితో దీనికెదురీదగలమనుకుంటారు, భారతదేశంలో కర్పూరీ ఠాకూర్, బిజూపట్నాయక్ వంటి ముఖ్యమంత్రులు సచివాలయానికి సైకిల్‌పైనా, సిటీబస్సుపైనా వెళ్లడం ద్వారా తాము రాజ్యాధికారాన్ని క్షాళనం చెయ్యగలమనుకున్నట్టే. ఆచరణలో ఇది తప్పకుండా రిడిక్యులస్‌గా, ట్రాజిక్‌గా పరిణమిస్తుంది. బ్లెయిర్ బహుశా దాదాపు రెండు దశాబ్దాలు అధికారానికి దూరంగా ఉన్న పార్టీకి అధికారాన్ని హస్తగతం చెయ్యడంలో కృతకృత్యుడు కాగలడు, కానీ అసలు అధికారిక యంత్రాంగాన్నే క్షాళనం చెయ్యగలడం మటుకు దుస్సాహసం.
బ్రిటిష్ జీవితంలో అధికారానికి చెందిన జీవితం దాని ప్రివిలేజెస్ అన్నిటివల్లా కొత్త నేర స్వభావాన్ని సంతరించుకుంది. దేశంలో లక్షలాదిమంది యువకులకి ఉద్యోగాల్లేక, వివాహం చేసుకునే అవకాశం కలగక, సొంత ఇంటిని ఏర్పరచుకోవడం సాధ్యంకాక హోమో సెక్సువల్‌గా, బెగ్గర్స్‌ గా మారుతున్న పరిస్థితుల్లో, అధికారంలో ఉన్న ఎంపీలు వివాహేతర సంబంధాలు పెట్టుకున్నట్లు బయటపడ్డ ప్రతివార్తా ఒక మహానేరాన్ని బయటపెడుతున్నట్లే ఉంటుంది. ఈ అంశంలోకూడా బ్రిటన్‌కీ ఇండియాకీ చాలా దగ్గర పోలిక వుంది. ఇండియాలో ఒక హంతకుడికన్నా కూడా ఒక లంచగొండిని ఎక్కువ నేరస్థుడిగా ప్రజామనస్తత్వం భావిస్తుంటుంది. రాజకీయపార్టీలు హంతకులకు కూడా ఎన్నికల టిక్కెట్లు ఇవ్వగలవుగాని హవాలా కుంభకోణంతో సంబంధమున్నవారికి టిక్కెట్లు ఇవ్వడానికి సాహసించలేవు. భారతీయ సమాజంలో అధికారం డబ్బు సంపాదించే మార్గం కాగా, బ్రిటిష్ జీవితంలో అది నిర్లజ్జగా జీవిత సుఖాల్ని పొందడానికి మార్గం. రెండు దేశాల్లోనూ ప్రజలు అధికారం పట్ల ద్వైదీభావాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. వ్యక్తులుగా వాళ్ళు అధికారంకోసం అర్రులు చాస్తారు, సమూహాలుగా అధికారాన్ని ద్వేషిస్తారు. ఈ నేపథ్యంలో రాజకీయాధికారాన్ని చేజిక్కించుకోవాలన్న ఏ నాయకుడైనా తన పార్టీ కేడర్‌లో వ్యక్తుల అధికారదాహాన్ని తీర్చుకుంటూ రావాలి. అదే సమయంలో ఒక పార్టీగా అది ప్రివిలేజ్డ్ సెక్టర్‌గా పైకి కన్పించకుండా జాగ్రత్త పడాలి.
కొత్త తరం ప్రజాస్వామికనాయకులు బిల్ క్లింటన్, టోనీ బ్లెయిర్, చంద్రబాబునాయుడు రచిస్తున్న వ్యూహాల్లో ప్రధానలక్షణం ఇదే. ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ ఇందుకు వీరికి మరింత సహకరిస్తోంది. వారు తమ పార్టీ సహచరులకు కారెట్లు ఆశ చూపిస్తారు, కానీ కంప్యూటర్ల ద్వారా వారిపై నిఘా తీవ్రతరం చేస్తారు. అంటే అధికారపక్షంగా తమ పార్టీకి ప్రివిలేజెస్ని అందుబాటులోకి తెచ్చుకోవడంలో వాళ్ళు సంయమనాత్మకమైన పథకాన్ని పాటిస్తారు. దీనివల్ల పార్టీకేడర్‌కి ఒకవైపు ప్రివిలేజెస్ అందుతాయి, మరొకవైపు ప్రజల్లో ప్రతిష్ఠకి భంగం వాటిల్లదు. ఈ వ్యూహాన్ని విజయవంతంగా ప్రదర్శిస్తున్నవాడు బిల్ క్లింటన్. రాజకీయ పరిభాషలో దీన్ని ‘ట్రయాంగులేషన్’ గా వ్యవహరిస్తున్నారు. దీని ప్రకారం క్లింటన్ కుడి ఎడమలకన్నా భిన్నమైన వైఖరి అవలంబిస్తాడు. ఈ వైఖరిలో కుడి, ఎడమలు రెండింటిలోని బలాలున్నూ సంగ్రహిస్తాడు. అంటే కుడివైపు పార్టీల ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, ఎడమవైపు పార్టీల ఉదారఆశయాలు – రెండింటినీ ప్రొఫెషనల్‌గా మేళవించే ప్రయత్నం చేస్తాడు. సరిగ్గా టోనీ బ్లెయిర్ ఈ వ్యూహాన్నే అక్షరాలా అనుసరిస్తున్నాడు. ఒకవైపు అతను కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బ్రిటిష్ ఇండస్ట్రీ డైరెక్టర్‌తో విందు ఆరగించగలడు, మరొకవైపు కార్మిక సంఘాల నాయకులతో చర్చలకు సిద్ధం కాగలడు. అతని మాటల్లోనే చెప్పాలంటే ‘న్యూ లేబర్ పాత తరహా వామపక్షం కాదు, పాత తరహా కుడిపక్షం కాదు, అది తృతీయ శక్తి’.
16
The Election Fever
While we were still in Malaysia, general elections were announced in Britain, transforming the entire political atmosphere overnight. The media and broadcasting networks intensified their political debates. These discussions were far from mere speculations about the eventual outcome; in truth, no one felt any genuine suspense over who would win. Virtually every newspaper had already anointed Tony Blair, the leader of New Labour and the rising star of the political firmament, as the incoming Prime Minister. One daily even went so far as to publish a detailed calendar projecting Blair’s schedule for his entire first year in office, complete with specific dates.
There was, therefore, little electoral suspense. Instead, the fierce momentum of debate turned upon the future of Britain itself. As spokespersons for two divergent worldviews and philosophies, the two major political parties continuously fed the fires of endless debate.
Yet there remained foundational issues and searching, deeper questions that neither party gave voice to—questions whose answers must perhaps be sought entirely beyond the pale of the parliamentary system. Both parties seemed quietly conscious of this limit; each took great pains to prevent its platform from appearing extreme or ideologically rigid.
As leader of the Conservatives, John Major found himself in a peculiar predicament. The youngest politician to attain the premiership in the twentieth century, Major had achieved triumphs that in many ways surpassed Thatcher’s. A man of unblemished personal integrity, mild-mannered, prudent, and the leader who had successfully stabilized the British economy, he nevertheless found the public unwilling to grant him another term.
British democracy possesses an uncanny knack for punishing its achievers. After Winston Churchill and Margaret Thatcher, it was now Major’s turn to bear the rod. Yet this penalty was aimed not at Major the individual, but at the Tories as a collective—at their party, their institutional temperament, and their governing ethos. In a sense, it was a profound, restless self-reproach visited by the British electorate upon itself—very much akin to what we term the “anti-establishment wave” or the “negative vote” in Indian politics.
Eighteen years of Conservative rule had accomplished everything within its power to shore up the British economy. Yet the British citizen felt a lingering dissatisfaction that something else remained unfulfilled. What that elusive “something else” was, he could not clearly articulate; listening to Tony Blair, however, he allowed himself to believe that Blair must surely possess the secret.
New Labour in office may well labor valiantly for five or ten years, perhaps performing far better; yet when the hour strikes, the British voter will not hesitate to punish them in turn. To rationalize this vague, inarticulate discontent, the British voter seeks to frame it within elaborate ideological discourse. Like a radio cricket commentary, the political dialogue covertly stirs psychological suspense on one side, while outwardly providing an exhaustive flood of facts and figures on the other. Publishing a special election supplement, The Times went so far as to observe that, in the final reckoning, the whole contest reduces itself to an affair of faith.
The election brought seven primary issues to the fore: the economy, education, health, welfare, the constitution, law and order, and Europe. Reduced to their essentials, these crystallized around three core axes: the economy, Europe, and constitutional reform. Across all these domains, the Conservatives, Labour, and the Liberal Democrats set forth their explicit stances. Comparing them closely, one found little that was truly revolutionary in New Labour’s platform—with the sole exception of its posture toward Europe.
I suspect the Conservatives would hardly hesitate to embrace many of the reforms proposed by Labour; conversely, should Labour assume power, it is unlikely to govern in a manner radically divergent from the Conservatives.
Asking whom Tony Blair might take as his governing model upon entering 10 Downing Street, a political columnist in The Times concluded that it would be neither Clement Attlee nor Harold Wilson, but Margaret Thatcher herself! The unity displayed by the Labour Party during the campaign will inevitably fracture into factional skirmishes, rivalries for ministerial berths, and squabbles over patronage the moment power is secured.
Blair will be forced to shoulder the burden of steering a government amidst warring cabinet colleagues, just as Major does today. Across such fractious and unruly Treasury benches, what leader of a ruling party could find an ideal in anyone other than Thatcher?
In this regard, British and Indian democracies share striking affinities. The fierce rebel instinct that our political parties exhibit while in opposition evaporates the instant they cross over into the treasury benches, giving way, one by one, to the basest instincts common to all ruling regimes!
We no longer inhabit an era where politics can be conducted simply by dividing the world along racial, caste, or conventional class lines. Today, the world must be divided into the privileged and the underprivileged. Within this divide, state power constitutes an inherently privileged sector. Whoever ascends to power from among the underprivileged groups crosses over, in that very instant, into the ranks of the privileged.
This is a strange and stubborn paradox. According to this insoluble riddle, the underprivileged can never truly capture state power; or, should they attain it, power reconstitutes itself under a new guise as an elite preserve. The manner in which this paradox plays out in modern democracies is astonishing to observe. Leaders like Tony Blair imagine they can swim against this tide through sheer force of personal will—much like Indian Chief Ministers such as Karpoori Thakur or Biju Patnaik, who fancied they could demystify state power by riding a bicycle or boarding a city bus to the Secretariat. In practice, such gestures inevitably lapse into the tragicomic. Blair may well succeed in delivering governance into the hands of a party exiled from office for nearly two decades; but to cleanse the bureaucratic machinery of the state itself is an enterprise bordering on folly.
Within British life, the sphere of authority, attended by all its attendant perks, has taken on a peculiar aura of delinquency. In an economic climate where hundreds of thousands of young people find themselves without employment, unable to marry or establish a home of their own, and driven toward marginality or mendicancy, every revelation of an extramarital liaison involving an MP in power is treated with the gravity of a capital crime.
Here too, Britain and India mirror each other closely. In India, public consciousness often regards a bribe-taker with greater moral abhorrence than a murderer. Political parties will readily award election tickets to individuals facing murder charges, yet balk at nominating anyone implicated in a hawala scandal.
If political power in Indian society serves as an avenue for accumulating illicit wealth, in British life it serves as an instrument for the shameless pursuit of hedonistic indulgence. In both nations, the populace harbors an ambivalent attitude toward authority: as individuals, they crane their necks in hunger for power; as a collective, they loathe it.
Against this backdrop, any leader aspiring to capture state power must continually satisfy the personal ambitions of his party cadres, while taking scrupulous care that the party itself does not appear outwardly as an aloof, privileged caste.
This is the defining hallmark of the strategies crafted by a new generation of democratic politicians—Bill Clinton, Tony Blair, and N. Chandrababu Naidu. Information technology serves as their formidable ally in this enterprise. They dangle carrots before their party lieutenants while maintaining unrelenting surveillance over them via computing systems. In managing access to the privileges of office, they enforce a disciplined, measured regimen. Consequently, the party rank-and-file receives its share of perks on the sly, while the leadership guards its public image from reproach.
The consummate master of this technique is Bill Clinton. In contemporary political parlance, this strategy has been christened “triangulation.” Under this approach, Clinton adopts a stance equidistant from conventional Left and Right, appropriating the strategic strengths of both: synthesizing the fiscal discipline of the Right with the progressive social aspirations of the Left into a slick, professional amalgam.
Tony Blair is following this exact playbook to the letter. He can dine comfortably with the Director-General of the Confederation of British Industry on one evening, and sit across the table for negotiations with trade union bosses the following morning. To put it in his own words: New Labour is neither old Left nor old Right; it is a Third Way.
20-10-2026
బ్రిటిష్ ఎన్నికల వ్యవహారాన్ని విపులంగా విశదీకరించారు. భారత రాజకీయాలతో పోల్చి విశ్లేషించడం కూడా బాగుంది . ఇక్కడి నాయకులకు ధనదాహం, అక్కడి వారికి భోగమోహం . అప్పుడెప్పుడో నలభై ఏళ్ల క్రితం రాసుకున్న గేయంలోని చరణం గుర్తుకు వచ్చింది “గద్దెనెక్కిన పిదప పెద్దలు గద్దలౌదురు ప్రజల పాలిట”
అవును సార్! మన రాజకీయాలు వాళ్ల వారసత్వమే కదా!
నమస్కారములు…..ఎన్నికలుఅనగానేఓరకమైనఉత్సుకతఉంటుంది……ఆరోజుల్లోటోనీబ్లేయర్నిగొప్పగాచూసారు…..మీరు బ్రిటిష్ ఎన్నికలు బాగా వివరించారు.బిల్క్లింటన్,టోనీబ్లేయర్,చంద్రబాబునాయుడు గారిని,వారివ్యూహాలనువిశదీకరించడంచాలాబాగుంది.మీరుఉదాహరించినత్రుతీయశక్తిహైలెట్గాఉంది.
చాలా సంతోషం! ధన్యవాదాలు మాస్టారూ!