నేను పాట్నాలో అడుగుపెట్టినప్పటినుంచే గాంధీ నడిచిన దారి, బుద్ధుడు నడిచిన దారి నా ముందు కనిపిస్తూ ఉన్నాయి. కాని, ఈ సారికి గాంధీపథం లో పయనిద్దామనీ, మరోసారి బుద్ధుడు తిరిగిన తావుల్లో సంచరిద్దామనీ అనుకున్నాను. కాని, ఇక్కడికి వచ్చేటప్పటికి, గాంధీదారీ, బుద్ధుడి దారీ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయాయి.
నా చంపారన్ యాత్ర-2
అసలు ప్రభుత్వం అక్కడ ఆ పర్యాటక మందిరాలు నిర్మించేబదులు ఆ జనావాసానికొక గృహసముదాయం,ఒక నీటిపారుదల వ్యవస్థ, మరుగుదొడ్లు, పాఠశాల ఇవ్వడం ముఖ్యమనిపించింది.బహుశా, ఇప్పుడు గాంధీజీ ఆ గ్రామాన్ని సందర్శిస్తే అక్కడే ఉండిపోతాడని కూడా అనిపించింది.
నా చంపారన్ యాత్ర-1
అక్కడ రెండు నీలిమందు మొక్కలు కూడా ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు చంపారన్ లో 95,970 ఎకరాలమేరకు విస్తరించిన నీలిమందుతోటలు ఇప్పుడు రెండు నమూనా మొక్కలుగా మిగిలిపోయి, ‘పేదవాళ్ళ ఆగ్రహం’ ఎంత ప్రమాదకరమైందో ఎలుగెత్తి చాటుతున్నాయనిపించింది.
