పుస్తక పరిచయం ప్రసంగాల్లో భాగంగా ఇప్పటిదాకా ప్రేమగోష్ఠి, బైరాగి, టాగోరుల సాహిత్యం మీద పద్ధెనిమిది ప్రసంగాలు పూర్తయ్యాయి. ఈ రోజు అజంతా (1929-98) కవిత్వసంపుటి ‘స్వప్నలిపి’ పైన ప్రసంగించాను. దీని రెండవ భాగం వచ్చేవారం ఉంటుంది. అమెరికాలో ఉంటున్న మిత్రులు, ప్రముఖ కవి, సాహితీవేత్త, పెద్దలు నాగరాజు రామస్వామిగారి కోరిక మీద చేస్తున్న ప్రసంగం ఇది. మిత్రులు ఆదరిస్తారని ఆశిస్తున్నాను.
అజంతా మీద నేను గతంలో రాసిన రెండు వ్యాసాలు ఇక్కడ సహృదయునికి ప్రేమలేఖ (2001) లో చూడవచ్చు.
భీతిని జయించినవాడు (పే.113-123)
లెజెండ్ ఆఫ్ రీకన్సీలియేషన్ (పే.147-150)
Featured Image: The Persistence of Memory, Salvador Dali
16-5-2025
చాలా సమగ్రంగా ప్రసంగించారు సార్…
అప్పుడే అయిపోయిందా అనిపించింది…
నమస్కారం సార్ 🙏❤️
ధన్యవాదాలు
Sir,
I am so glad I didn’t miss this talk.
For lack of a better word in my vocabulary, I simply use “context,” but what you covered in this talk was far more than context.
You ‘positioned’ Ajanta within a global historical, cultural, and social timeline so precisely that his significant presence in Telugu poetry, in spite of writing very few poems, became super clear.
You explained so effectively the difference between Modern (అధునిక), Modernity (అధునికత), Modernism (అధునిక వాదం) and that Modernization began in the 17th century with industrialization, scientific advancement, democratic ideals, manufacturing, roads, press, education etc.
During the 18th century the Age of Enlightenment, European thinkers shifted from religious thought to rationality “నవీన ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకోబోతున్నాము అనుకున్నారు” based on rational thought, science, and democratic ideals.
And modernism is the criticism of what is modern.
Baudelaire’s role in the mid 19th century where he defined modernity as living in the present instead of imitating the past or escaping into the future was beautifully explained. He defined:
“వర్తమానంలో ఉండడం ద్వారా, చిత్రించడం ద్వారా, eternity ని పట్టుకోవాలి.”
And then you showed why these ideas reached Indian literature only around 1950 because until then India was still struggling for freedom, not yet in the phase of modernity.
Until then across all Indian languages, what we had was ప్రబోధ కవిత్వం. You mentioned Bankimchandra’s Anandamath as a landmark nationalist novel emerging right after the 1857 sepoy mutiny and that it was not a coincidence. Telugu poetry too had its own share of ప్రబోధ కవులు like రాయప్రోలు , గురజాడ, శ్రీ శ్రీ etc.
And you discussed the problem with ప్రబోధ కవిత్వం as the poet places himself on a pedestal and thinks he is the awakened, assuming responsibility to awaken the masses.
Then in 1934, under Premchand’s leadership, the Progressive Writers’ Conference marked a major shift. ప్రగతివాద దశ began.
Sri Sri himself said:
“1934 వరకు తెలుగు కవిత్వం నన్ను నడిపింది, 1934 తర్వాత నేను తెలుగు కవిత్వాన్ని నడిపిస్తున్నాను.”
Example his Jayabheri.
…..