పుస్తక పరిచయ ప్రసంగాల్లో భాగంగా ఈ సాయంకాలం టాగోర్ కవిత్వం మీద ప్రసంగించాను. రవీంద్రుడి సాహిత్యం తెలుగులో చాలామేరకు చాలా కాలం కిందట కిందటి దాకా లభ్యంగా ఉండేది. కాని ఇప్పటి తరాలకి గీతాంజలి తప్ప తక్కిన టాగోర్ రచనలు తెలుగులో పరిచయం ఉండే అవకాశం తక్కువగా కనిపిస్తున్నది. టాగోర్ తన కవిత్వానికి చేసుకున్న ఇంగ్లిషు అనువాదాల్ని వనమాలి, ఉత్తరణ, ఫలసేకరణ, ఫ్యుజిటివ్, కాన్క పేరిట ఇప్పటికి అరవై డెబ్భై ఏళ్ళ కిందటే చలంగారు అనువాదం చేసినప్పటికీ, అవి లభ్యంగా ఉన్నప్పటికీ కూడా సాహిత్యచర్చల్లో ఆ కవిత్వం గురించి ప్రస్తావనలు ఎక్కువ కనిపించవు. అందుకని గీతాంజలి కాక తక్కిన టాగోర్ కవిత్వం మీద ఈ రోజూ, వచ్చే శుక్రవారం రెండు ప్రసంగాలు చెయ్యబోతున్నాను.
ప్రసంగం మొత్తం ఇక్కడ యూట్యూబులో వినవచ్చు.
ఈ రోజు ప్రసంగంలో ప్రస్తావించిన రతీంద్రనాథ్ టాగోర్ పుస్తకం On the Edges of Time (1958) ఇక్కడ చూడొచ్చు:
ఈ రోజు ప్రసంగంలో ప్రస్తావించిన May Sinclair ఉత్తరం పూర్తి పాఠం ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను:
4 Edwardes Sqr. Studios Kensington July. 8, 1912.
Dear Mr. Tagore,
It was impossible for me to say anything to you about your poems last night, because they are of a kind not easily spoken about. May I say now that as long as I live, even if I were never to hear them again, I shall never forget the impression that they made. It is not only that they have an absolute beauty, a perfection as poetry, but that they have made present for me forever the divine thing that I can only find by flashes and with an agonizing uncertainty. I don’t know whether it is possible to see through another’s eyes, Iam afraid it is not; but I am sure that it is possible to believe through another’s certainty.
There is nothing to compare with what you have done except the poem of St. John of the Cross: “The Dark Night of the Soul’ and you surpass him and all Christian poets of Mysticism that I – know by that sense of the Absolute, that metaphysical insight. It, to my mind, Christian mysticism almost completely lacks.
It deals too much in sensual imagery; it is not sufficiently austere and subtle — it has not really seen through the illusion of the world. And therefore, its passion is not and cannot be entirely pure.
At least so it has always seemed to me, and that is why finding this imperfection in it, it sends me away still unsatisfied.
Now it is satisfaction —this flawless satisfaction — you gave me last night. You have put into English which is absolutely transparent in its perfection things it is despaired of ever seeing written in English at all or in any Western language. I am rejoiced to learn that the Poems are to be published here in the autumn.
With kind regards,
Sincerely yours,
May Sinclair.
14-3-2025