ఒక చరిత్రకారుడి ప్రయాణం

ఈ అనుభవాలు చదువుతున్నంతసేపూ మన కళ్ళముందు ఒక చరిత్రకారుడికన్నా కూడా ఒక మానవతావాది ప్రత్యక్షమవుతూ ఉంటాడు. ఒక జిజ్ఞాసి. తపనశీలి. మరింత చదువుకోవాలనీ, మరింత తెలుసుకోవాలనీ, తన పరిజ్ఞానాన్నీ తన చుట్టూ ఉన్న సమాజానికి అందించాలనీ కోరుకున్న ఒక తపస్వి కనిపిస్తాడు.

వెన్నెలకంటి రాఘవయ్య

మనుషులు సామాజికంగా విముక్తి చెందడానికి సాగించే పోరాటంలో మూడు దశలుంటాయి. మొదటి దశలో మేము కూడా మనుషులమే అని చెప్పుకోడానికీ, గుర్తింపు పొందడానికీ చేసే పోరాటం నడుస్తుంది. ఆ తర్వాతి దశలో తక్కిన మనుషులతో పాటు సామాజికంగా సమానావకాశాలకోసం పోరాటం నడుస్తుంది. మూడవదశలో వాళ్ళు తాము కూడా శ్రేష్ఠమానవులం కాగలమని పోరాడి నిరూపించే దశ ఉంటుంది.